Search

Polskie kino lat 80. w erze amerykańskiego Kina Nowej Przygody

W USA PRZEŁOMU LAT 70. I 80. POWSTAWAŁY WIELKIE WIDOWISKA, ŁĄCZĄCE RÓŻNE GATUNKI – KINO PRZYGODOWE, SCI-FI, WESTERN ITD. POWSTAŁY M.IN, GWIEZDNE WOJNY, INDIANA JONES, BLISKIE SPOTKANIA III STOPNIA. A JAKIE FILMY W PODOBNYM NURCIE, NAZWANYM „KINEM NOWEJ PRZYGODY” KRĘCONO W TYM CZASIE W POLSCE LAT 80?

OTO WYBRANE PRZYKŁADY:

 

NA SREBRNYM GLOBIE

reż. Andrzej Żuławski, Polska, 1988, 157’

Na jakiejś planecie… Jeździec przywozi kosmonautom tajemniczy przedmiot, który spadł z nieba. Rozpoznają oni system przekaźnikowy sprzed kilkudziesięciu lat. Schodzą do starej hali komputerów, gdzie odczytują wideopamiętnik rozpoczynający się lotem kabiny kosmicznej i rozbiciem się w górach jakiejś planety.  Okazuje się, że to Marta, Jerzy, Piotr i Tomasz – grupa badaczy kosmosu, którzy opuścili Ziemię w poszukiwaniu wolności i szczęścia i wylądowali na nieznanej planecie…

Historia realizacji filmu, kulisy definitywnego przerwania produkcji były tematem licznych artykułów prasowych. Produkcję filmu, która trwała w rzeczywistości 12 lat przejmowały kolejno trzy Zespoły Filmowe. Pierwszy etap powstawania filmu obejmował lata 1976 – 1978. Po zatrzymaniu produkcji szansa dokończenia dzieła pojawiła się w 1981 r., kiedy jego losy przekazano Zespołowi „X”, ale Żuławski nie przyjechał do Polski. Dopiero na początku 1986 r. Żuławski rozpoczął montaż i udźwiękowienie ocalałych 48 aktów filmu. Dokręcił także „obraz” do brakujących fragmentów pierwotnego scenariusza – sceny ulic Warszawy, na tle których opowiada z offu o brakujących sekwencjach.

 

KLĄTWA DOLINY WĘŻY

reż. Marek Piestrak, Polska, ZSRR, 1987, 99’

Pogranicze laotańsko-wietnamskie, listopad 1954 r. Na skraju dżungli ląduje ostrzelany przez partyzantów helikopter. Pilot Bernard Traven, poszukując wody, trafia do buddyjskiej świątyni, skąd rabuje drogocenną szkatułkę. Mnich rzuca klątwę… Sorbona, trzydzieści lat później. Wykład prowadzi Jan Tarnas, specjalista od starych tajskich rękopisów. Nieoczekiwanie pojawia się Traven prosząc profesora o rozszyfrowanie manuskryptu z tajskiej szkatuły. Manuskrypt ujawnia mapę, tekst zaś mówi o jakimś ukrytym środku, dającym władzę nad światem. Tarnas i Traven lecą do Wietnamu, by odnaleźć Dolinę Węży, a towarzyszy im dziennikarka Christine Jaubert działająca z ramienia korporacji naukowo-badawczej, związanej z kontrwywiadem, o czym mężczyźni nie wiedzą.

 

TEST PILOTA PIRXA

reż. Marek Piestrak, Polska, ZSRR, 1978, 95’

Ekranizacja bestsellerowej powieści Stanisława Lema. Na świecie zostaje uruchomiona produkcja tzw. „nieliniowców skończonych”, robotów do złudzenia przypominających człowieka, aczkolwiek doskonalszych od niego. Maja być wykorzystywane w podróżach kosmicznych, gdzie zastąpią ludzi. Rada UNESCO organizuje lot kosmiczny, który ma dowieść przydatności bądź nie, robotów. Mimo nacisków i działań ze strony firmy produkującej androidy dowództwo powierzone zostaje komandorowi Pirxowi. Obejmuje on statek, którego załogę stanowią ludzie i roboty. Nie wie jednak kto jest kim. Podczas lotu ma dokonać obiektywnej oceny przydatności robotów. Lot nie przebiega jednak zgodnie z planem. Pirx i jego załoga zostaje narażona na niebezpieczną grę. Plenery do filmu realizowano m.in. we Wrocławiu, na autostradzie A-4, w Paryżu, a zdjęcia powstawały przy współpracy z liniami lotniczymi Pan – American.

 

O-BI, O-BA: KONIEC CYWILIZACJI

reż. Piotr Szulkin, Polska, 1985, 85’

Mija rok od wojny jądrowej, w której nie było zwycięzców. W betonowej budowli schroniło się ośmiuset chorych i głodnych ludzi. Czekają na lądowanie cudownej arki mającej przynieść ratunek. Ale wiadomość tą wymyśliła ekipa rządząca. Dni tej małej społeczności są policzone, wszyscy bezczynnie czekają na cud. Nawet wówczas, kiedy rządzący dementują wiadomość o nadejściu arki. Betonowej kopule chroniącej przed skażoną atmosferą grozi zawalenie. Naprawić ją może tylko konstruktor…